Makat Darlığı (Anal Stenoz)

Makat darlığı, makatın normalde sahip olduğu açılma ve kapanma yeteneğinin kısıtlanması sonucu ortaya çıkan bir sağlık sorunudur. Sağlıklı bir makatta doku esnek yapıdadır ve tuvalet sırasında rahatça açılıp, istirahat halinde tam olarak kapanabilir.

Ancak çeşitli nedenlerle bu esneklik kaybolduğunda, tuvalet esnasında makat yeterince açılamaz; istirahat halinde ise tam kapanma sağlanamaz. Bu durum hastada ciddi ağrıya, zorlanmaya ve yaşam kalitesinde belirgin düşüşe yol açar.

Makat Darlığı Neden Olur?

Yetişkinlerde makat darlığının en sık nedeni daha önce geçirilmiş makat ameliyatlarıdır. Özellikle hemoroid, anal fissür (makat çatlağı) ve perianal fistül ameliyatları sırasında doğru cerrahi teknik uygulanmadığında makat dokusunda aşırı sert ve esnekliğini kaybetmiş iyileşme dokusu (nedbe) oluşabilir.

Makat darlığına yol açabilen başlıca nedenler şunlardır:

• Uzun süre tedavi edilmeyen anal fissür
• Kronik kabızlık veya uzun süren ishal
• Makata bağlı travmalar
• Radyoterapi (ışın tedavisi)
• Uygun olmayan cerrahi girişimler

Makat Darlığı Belirtileri Nelerdir?

Makat darlığının en belirgin belirtisi, tuvalet sırasında ve sonrasında ortaya çıkan şiddetli ağrıdır. Bu ağrı saatlerce, hatta gün boyu sürebilir ve hastanın günlük yaşamını ciddi şekilde olumsuz etkiler.

En sık görülen belirtiler:

• Tuvalete çıkarken aşırı zorlanma
• Makattan kanama
• Sık tekrarlayan makat çatlakları
• Makatta akıntı hissi
• Tuvalet ihtiyacını erteleme isteği

Makat Darlığı Nasıl Teşhis Edilir?

Daha önce makat ameliyatı geçirmiş ve şikâyetleri azalmayan ya da giderek artan hastalarda makat darlığından şüphelenilir.

Tanı, deneyimli bir genel cerrahi veya proktoloji uzmanı tarafından yapılan muayene ile genellikle kolayca konur. Çoğu hastada ek tetkik veya görüntüleme yöntemine ihtiyaç duyulmaz.

Makat Darlığında Tedavi Yöntemleri

Makat darlığı tedavisinde en önemli prensip, makat dokusuna daha fazla zarar verecek uygulamalardan kaçınmaktır.

• Dilatasyon (makatı zorla genişletme) ve buji uygulamaları, sert iyileşme dokusunu artırarak darlığı daha da kötüleştirebilir.
• Botoks enjeksiyonu ve kas kesme işlemleri, makat darlığında etkili değildir; aksine gaz ve dışkı kaçırma riskini artırabilir.

Kalıcı ve Etkili Tedavi

En etkili tedavi yöntemi, esnekliğini kaybetmiş hastalıklı dokunun çıkarılması ve yerine flep ameliyatı ile yeni, sağlıklı ve esnek bir doku yerleştirilmesidir.

Bu sayede makat yeniden normal açılıp kapanma fonksiyonunu kazanır.

Makat Darlığı Ameliyatı Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Hastaların en büyük endişesi, ameliyat sonrası ağrı yaşama korkusudur. Daha önceki makat ameliyatlarında ciddi ağrı yaşayan hastalar bu konuda tedirgin olabilir.

Ancak makat darlığı ameliyatı doğru teknikle ve deneyimli ellerde yapıldığında, genellikle şiddetli ağrı görülmez.

• Başarı oranı yüksektir
• Hastalar çoğunlukla 2 hafta içinde normal yaşamlarına dönebilir

Makat Darlığı Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Makat darlığı ilerleyici bir hastalıktır. Zamanla makat daha da daralır ve şikâyetler artar.

Tedavi edilmediğinde:

• Tuvalete çıkma giderek zorlaşır
• İleri evrede hasta hiç tuvalete çıkamaz hale gelebilir
• Fiziksel sorunların yanı sıra ciddi psikolojik sıkıntılar gelişebilir

Makat Darlığından Korunma Yolları

• Kabızlık ve ishalden korunmak
• Makat çatlağı ve diğer makat hastalıklarını ihmal etmemek
• Makat ameliyatlarında lazer ve benzeri enerji cihazlarının kullanılmamasına özen göstermek

Enerji cihazları dokuda termal hasara yol açarak kötü iyileşmeye ve makat darlığı riskinin artmasına neden olabilir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Makat darlığı kendiliğinden geçer mi?

Hayır. Gerçek makat darlığında mekanik bir daralma vardır ve kendiliğinden düzelmez.

Makat darlığı ameliyatsız tedavi edilebilir mi?

Lifli beslenme, bol sıvı ve dışkı yumuşatıcılar şikâyetleri azaltabilir; ancak kalıcı çözüm sağlamaz.

Makat darlığı için hangi doktora gidilmelidir?

Genel cerrahi veya proktoloji (makat hastalıkları) uzmanına başvurulmalıdır.

Ameliyat sonrası tekrarlar mı?

Doğru teknik ve uygun hasta seçimi ile tekrarlama riski oldukça düşüktür.

Makat darlığı hangi sorunlara yol açar?

Tuvalete çıkamama nedeniyle karında şişkinlik, gaz birikimi, sosyal hayattan uzaklaşma ve psikolojik stres görülebilir. Ancak doğru tedavi ile bu sorunlar büyük ölçüde düzelir.

Güncelleme Tarihi: 09.02.2026 18:32